Ο καταρράκτης είναι η θόλωση του κρυσταλλοειδούς φακού του ματιού. Η συχνότερη μορφή είναι ο γεροντικός καταρράκτης που οφείλεται στη γήρανση του κρυσταλλοειδούς φακού. Υπάρχουν όμως κ άλλες μορφές που μπορεί να σχετίζονται με τραύμα, συγγενείς παθήσεις, έκθεση σε ακτινοβολία, λήψη φαρμάκων, σακχαρώδη διαβήτη ή και προηγηθέν χειρουργείο του ματιού. Προκαλεί συνήθως σταδιακή κ ανώδυνη απώλεια όρασης, που δεν διορθώνεται με γυαλία οράσεως.
Η θεραπεία του καταρράκτη παραμένει αποκλειστικά χειρουργική. Η απόφαση για το χειρουργείο λαμβάνεται σε συνεργασία με τον ασθενή, όταν η έκπτωση της όρασης του είναι τέτοια, που να δημιουργεί προβλήματα στην καθημερινότητα του ασθενούς.
Το χειρουργείο του καταρράκτη πραγματοποιείται υπό τοπική αναισθησία. Το μέγεθος των τομών του κερατοειδούς που πραγματοποιούνται στην αρχή του χειρουργείου έχει πλέον μειωθεί σε 2,2 έως 2,5mm. Ακολούθως δημιουργείται μία οπή στην πρόσθια μεμβράνη του περιφακίου, ο φακός θρυμματίζεται με υπερήχους και αναρροφάται. Στο τέλος της επέμβασης τοποθετείται στο ήδη υπάρχον περιφάκιο, ο νέος ενδοφακός. Η αποκατάσταση της όρασης είναι άμεση.
Σημαντικό ρόλο παίζει η κατάλληλη επιλογή του ενδοφακού, πάντοτε σε συνεργασία με τον ασθενή, προκειμένου να καλύπτονται οι μετεγχειρητικές προσδοκίες του ασθενούς. Σήμερα ο ασθενής μπορεί να επιλέξει ανάμεσα σε μονοεστιακό ενδοφακό, ασφαιρικό μονοεστιακό ενδοφακό, τορικό ενδοφακό για διόρθωση αστιγματισμού και πολυεστιακό ενδοφακό. Η τελευταία κατηγορία φακών παρέχει καλή όραση σε μακρινή, ενδιάμεση κ κοντινή απόσταση και μόνο ένα μικρό ποσοστό ασθενών θα χρειαστούν τελικά γυαλιά για κοντά.